Skip to content

R+: Doru?ak na travi w. Sanja Vejnovi? | Profesija – glumica

Doru?ak na travi w. Sanja Vejnovi? | Profesija – glumica | Nedjelja, 22.11.2020., 10-11 sati.

https://www.facebook.com/rplus.video/videos/991269758062007

Ako otvorite IMDbPro bazu, ukratko ?ete se upoznati s bogatim gluma?kim, producentskim i drugim podacima vezanim uz rad Sanje Vejnovi?. Preko 36 jedinica vezanih uz glumu, produkciju, kasting odio ili direkciju. Neposredni poticaj za razgovor s Sanjom Vejnovi? je njeno nedavno u?eš?e u jednom od ?itanja projekta koji su osmislile glumice Erna Rudni?ki, Marija Kolb i Tara Rosandi?: “6 glumica traži autora”.  Projekt se, izme?u ostaloga, bavi problemom malog broja zanimljivih te primjereno pla?enih, ženskih uloga. Brojne glumice, poput Sanje, su samostalne profesije; kao takve posebno pogo?ene korona krizom.

Kao glumica samostanle profesije, bez stalnog angažmana, Sanja je dobro upoznata je s raznim aspektima nezašti?enog položaja glumaca/glumica. Nepostojanje krovne udruge, koja bi se izborila za osnovna prava; zanemarivanje autorskih izvo?a?kih prava u odnosu na neka druga (npr. režiserska) u istom poslu, niska mirovinska osnovica doprinosa samostalnim umjetnicma/cama. Razli?ite nejednakosti u gluma?kom poslu ti?u se ženskih prava, kod nas i u svijetu. Filmska, televizijska, medijska industrija i srodne grane umjetnosti odre?uju godinama druga?iji tretman muških i ženskih glumaca/ica. Rasna, rodna, nejednakost temeljem godina; diskriminacija koja na kraju rezultira manjim honorarima i pla?ama za žene, te manjkom uloga nakon nekih godina. Svojim projektom, filmom o Slavi Raškaj, Sanja Vejnovi? je bila me?u prvim glumacama našeg okruženja koja je vlastitu ideju pretvorila u stvarnost – kroz produkciju, angažman scenarista i redatelja, te glumu Slave Raškaj u filmu “100 minuta slave” (2004., rež. Dalibor Matani?).

Za kratku usporedbu s situacijom u svijetu, navodim pokret “MeToo”. Tijekom 2017. godine, nakon objave prvog ?lanka o producentu Harvey Weinsteinu, s iskazom glumice Alysse Milano, brojne glumice su progovorile o seksualnom uznemiravanju, zlostavljanju i iskorištavanju od strane mo?nih muškaraca filmske i televizijske industrije. Javnost je osvještena, brojni zlostavlja?i kažnjeni zatvorskim kaznama, ili meknuti s liste poželjnih suradnika. Same žene sve ?eš?e izlaze iz sfere gluma?kog posla te se pored glume bave produkcijom i proizvodnjom tekstova, uloga za sebe i druge žene. Kod nas svjedo?imo sli?nim projektima, od ve? spomenutog “6 glumica traži autora”, preko angažmana npr. Nine Violi? ili Lane Bari? u redateljskim pozicijama.

Sanja Vejnovi? (1961., Zagreb) hrvatska je filmska, televizijska i kazališna glumica te producentica; diplomirana kroatistica Filozofskog fakulteta u Zagrebu. Na gluma?koj je sceni od svoje 14-e godine (1976 .Dugo putovanje u bijelo  1978., Prijeki sud, rež. Branko Ivanda), a glumila je u nizu filmova koji se rado sje?amo i danas. Filma “Živi bili pa vidjeli” (1979., rež. i scenarij Bruno Gamulin, Milivoj Puhlovski) sje?am se kao da sam gledala ju?er, muzike Buldožera i zadnjeg kadra filma, u kojem mlada, deložirana obitelj spava na krevetu smještenom na tadašnjem Trgu Republike. Od prikaza života raznih slojeva društva, raslojavanja, korupcije, pogodovanja, pasivnosti okoline i neosjetljivosti za socijalna pitanja i pitanja mladih – kao da je u filmu najavljen scenarij svega što, još puno intenzivnije doživljavamo danas. Sljedili su “Visoki napon” (1981., Veljko Bulai?), “Banovi? Strahinja” (1981., rež. Vatroslav Mimica), “Kraljevski voz” (1982., rež. Aleksandar Petrovi?,”Varljivo leto 1968″,(1983., rež. Gorana Paskaljevi?a ) “O pokojniku sve najlepše” ( 1984., rež. Predrag Antonijevi?) “Tri muškarca Melite Žganjer” (1998., rež. Snježana Tribuson) te – “100 minuta slave” (2004., rež. Dalibor Matani?), film o slikarici Slavi Raškaj. Sljedile su brojn druge uloge, no možda su nabrojeni filmovi na neki na?in ukratko, ocrtali Sanjinu poziciju na sceni.

#rplus #rplusvideo #prostorslobode #spaceoffreedom