Categories
LIVE TV

R+: Doručak na travi w. Sanja Vejnović | Profesija – glumica

Doručak na travi w. Sanja Vejnović | Profesija – glumica | Nedjelja, 22.11.2020., 10-11 sati.


Ako otvorite IMDbPro bazu, ukratko ćete se upoznati s bogatim glumačkim, producentskim i drugim podacima vezanim uz rad Sanje Vejnović. Preko 36 jedinica vezanih uz glumu, produkciju, kasting odio ili direkciju. Neposredni poticaj za razgovor s Sanjom Vejnović je njeno nedavno učešće u jednom od čitanja projekta koji su osmislile glumice Erna Rudnički, Marija Kolb i Tara Rosandić: “6 glumica traži autora”.  Projekt se, između ostaloga, bavi problemom malog broja zanimljivih te primjereno plaćenih, ženskih uloga. Brojne glumice, poput Sanje, su samostalne profesije; kao takve posebno pogođene korona krizom.

Kao glumica samostanle profesije, bez stalnog angažmana, Sanja je dobro upoznata je s raznim aspektima nezaštićenog položaja glumaca/glumica. Nepostojanje krovne udruge, koja bi se izborila za osnovna prava; zanemarivanje autorskih izvođačkih prava u odnosu na neka druga (npr. režiserska) u istom poslu, niska mirovinska osnovica doprinosa samostalnim umjetnicma/cama. Različite nejednakosti u glumačkom poslu tiču se ženskih prava, kod nas i u svijetu. Filmska, televizijska, medijska industrija i srodne grane umjetnosti određuju godinama drugačiji tretman muških i ženskih glumaca/ica. Rasna, rodna, nejednakost temeljem godina; diskriminacija koja na kraju rezultira manjim honorarima i plaćama za žene, te manjkom uloga nakon nekih godina. Svojim projektom, filmom o Slavi Raškaj, Sanja Vejnović je bila među prvim glumacama našeg okruženja koja je vlastitu ideju pretvorila u stvarnost – kroz produkciju, angažman scenarista i redatelja, te glumu Slave Raškaj u filmu “100 minuta slave” (2004., rež. Dalibor Matanić).

Za kratku usporedbu s situacijom u svijetu, navodim pokret “MeToo”. Tijekom 2017. godine, nakon objave prvog članka o producentu Harvey Weinsteinu, s iskazom glumice Alysse Milano, brojne glumice su progovorile o seksualnom uznemiravanju, zlostavljanju i iskorištavanju od strane moćnih muškaraca filmske i televizijske industrije. Javnost je osvještena, brojni zlostavljači kažnjeni zatvorskim kaznama, ili meknuti s liste poželjnih suradnika. Same žene sve češće izlaze iz sfere glumačkog posla te se pored glume bave produkcijom i proizvodnjom tekstova, uloga za sebe i druge žene. Kod nas svjedočimo sličnim projektima, od već spomenutog “6 glumica traži autora”, preko angažmana npr. Nine Violić ili Lane Barić u redateljskim pozicijama.

Sanja Vejnović (1961., Zagreb) hrvatska je filmska, televizijska i kazališna glumica te producentica; diplomirana kroatistica Filozofskog fakulteta u Zagrebu. Na glumačkoj je sceni od svoje 14-e godine (1976 .Dugo putovanje u bijelo  1978., Prijeki sud, rež. Branko Ivanda), a glumila je u nizu filmova koji se rado sjećamo i danas. Filma “Živi bili pa vidjeli” (1979., rež. i scenarij Bruno Gamulin, Milivoj Puhlovski) sjećam se kao da sam gledala jučer, muzike Buldožera i zadnjeg kadra filma, u kojem mlada, deložirana obitelj spava na krevetu smještenom na tadašnjem Trgu Republike. Od prikaza života raznih slojeva društva, raslojavanja, korupcije, pogodovanja, pasivnosti okoline i neosjetljivosti za socijalna pitanja i pitanja mladih – kao da je u filmu najavljen scenarij svega što, još puno intenzivnije doživljavamo danas. Sljedili su “Visoki napon” (1981., Veljko Bulaić), “Banović Strahinja” (1981., rež. Vatroslav Mimica), “Kraljevski voz” (1982., rež. Aleksandar Petrović,”Varljivo leto 1968″,(1983., rež. Gorana Paskaljevića ) “O pokojniku sve najlepše” ( 1984., rež. Predrag Antonijević) “Tri muškarca Melite Žganjer” (1998., rež. Snježana Tribuson) te – “100 minuta slave” (2004., rež. Dalibor Matanić), film o slikarici Slavi Raškaj. Sljedile su brojn druge uloge, no možda su nabrojeni filmovi na neki način ukratko, ocrtali Sanjinu poziciju na sceni.

#rplus #rplusvideo #prostorslobode #spaceoffreedom